O małych domach mówi się coraz więcej. Trochę od czasu, gdy wprowadzono możliwość budowy domu do 70 m² bez pozwolenia, trochę przez inflację i rosnące koszty budowy, przez które wiele osób musiało ograniczyć planowany metraż. Jedni budują mały dom z konieczności. Inni – z wyboru. Myślą o tym, co będzie, gdy dzieci się wyprowadzą, o mniejszej powierzchni do sprzątania i o tym, że w dużym domu rodzina potrafi się mijać całymi dniami.
Powodów może być wiele. Niezależnie od nich, jest jeden klucz, aby dom był udany: im mniejszy metraż, tym w projekcie mniej jest miejsca na pomyłki.
To jest pierwsza część artykułu. Drugą znajdziesz tutaj: Mały dom – układ funkcjonalny i aranżacja, które robią różnicę
Ten artykuł jest dla Ciebie, jeżeli:
Z artykułu dowiesz się:
Mały dom to nie to samo co tani dom
Zanim przejdę do konkretów, jedno ważne zastrzeżenie: ten artykuł jest o małym domu, a nie o tanim domu. Bo to nie są synonimy. Chodzi mi o to, żeby dom był możliwie wygodny i funkcjonalny – nie możliwie najtańszy. Oczywiście nie chodzi też o to, żeby był bezsensownie drogi. Chodzi o to, żebyś wybrał/a OPTYMALNIE dla siebie.
Im mniejszy metraż, tym mniej miejsca na pomyłki w projekcie
Żeby w małym domu mieszkało się wygodnie, trzeba jak najefektywniej wykorzystać dostępną przestrzeń. I nie ma tu mowy o przypadkowości. Każda decyzja – od orientacji budynku, przez wielkość okien, aż po układ pomieszczeń – ma znaczenie. Dlatego zanim zaczniesz przeglądać projekty gotowe, warto zrozumieć, na co zwrócić uwagę.
Omówię to w dwóch częściach. Dzisiaj dwie kwestie bardziej ogólne, dotyczące otoczenia domu. W kolejnej części – układ funkcjonalny i aranżacja wnętrz.
1. Orientacja domu na działce – współpraca ze słońcem
Pierwsza i najważniejsza rzecz przy planowaniu małego domu to orientacja budynku względem stron świata, czyli świadoma współpraca z naturalnym światłem słonecznym.
Dlaczego naturalne światło jest nie do podrobienia
Światło słoneczne dodaje energii i poprawia nastrój. To nie jest frazes – to nasza fizjologia. Dlatego pomieszczenia, w których spędzamy najwięcej czasu, powinny być dobrze doświetlone naturalnym światłem.
W małym domu jest to łatwiejsze niż myślisz – strefa dzienna może mieć okna nawet na trzy strony świata. Chyba że wjazd na działkę jest od południa. Bo jeśli jest, to strefa wejściowa „zabierze” Ci sporą część najlepszego światła. Wtedy osoby, którym dodatkowo zależy na garażu w bryle budynku, stracą jeszcze więcej – najlepsze słońce zostanie zmarnowane, a pomieszczenia dla ludzi stracą największy atut, jaki mogą mieć.
Naturalne światło jest nie do podrobienia. Nawet najpiękniejszy projekt wnętrz nie pomoże, jeśli pomieszczenia będą ciemne, szare, a kolory bez wyrazu. A korzystanie ze słońca to coś, co masz zupełnie za darmo – wystarczy chcieć je wykorzystać.
Co zrobić, gdy masz wjazd od południa i planujesz mały dom?
Nie jest to sytuacja idealna, ale da się z nią pracować. Na początek – odradzam Ci kupowanie działki z wjazdem od południa – jeśli jednak już ją masz, warto zainwestować w dobry projekt indywidualny. Dobry, czyli taki, w którym architekt przemyśli, jak zlokalizować strefę dzienną i jak ukształtować bryłę budynku, żeby południowe słońce i tak trafiło do salonu.
Da się. Zawsze się da. Są na to sposoby – czasem wiążą się z wyższymi kosztami budowy, ale działki z wjazdem od południa są z reguły tańsze, więc nierzadko jakoś się to bilansuje. Wszystko zależy od konkretnego przypadku.
Jeśli chcesz wiedzieć więcej na temat orientacji domu względem stron świata, sprawdź ten artykuł: Rozmieszczenie pomieszczeń względem stron świata – praktyczny przewodnik
2. Przeszklenia – jak „powiększyć” dom bez dokładania metrów
Studia architektoniczne trwają pięć lat. Jedną z najważniejszych rzeczy, których uczy ten kierunek, jest myślenie o przestrzeni – świadome, a nie tylko intuicyjne. I właśnie to myślenie jest szczególnie ważne przy małym domu, gdzie pole manewru jest ograniczone.
Musimy zmieścić określone funkcje: łazienkę, w której nie będziemy się potykać o wyposażenie, przestrzeń do przechowywania – o której łatwo zapomnieć, a potem okazuje się najbardziej problematyczna. Dlatego w małym domu warto JESZCZE BARDZIEJ zadbać o to, żeby nie wykorzystywać wyłącznie przestrzeni wewnątrz budynku, ale też tej na zewnątrz.
Wnętrze i zewnętrze jako jedna przestrzeń
Budynek ma wnętrze i zewnętrze – niby oczywistość, ale właśnie to jest sedno. Wnętrze nie jest oderwane od otoczenia. Koresponduje z nim, wzajemnie na siebie wpływają.
W praktyce oznacza to jedno: im większe przeszklenia, tym silniejsze poczucie połączenia z zewnętrzem i tym bardziej przestronny wydaje się dom. Perspektywa, otwarcie na ogród – to działa. Prosto i skutecznie.
Kiedy projektujesz dom indywidualny, masz pełną dowolność tworzenia tej przestrzeni. Szukaj architekta, który zaprojektuje go specjalnie dla Twojej działki – nie takiego, który pokaże Ci projekty z szuflady i „dopasuje” jeden z nich do Twoich potrzeb. Architekt, znając działkę i Twoje potrzeby, jest w stanie stworzyć przestrzeń OPTYMALNĄ. Nie idealną – bo projektowanie to zawsze kompromisy – ale jak najlepiej skrojoną pod Ciebie.
Jakiś czas temu opublikowałam na Instagramie prostą grafikę pokazującą, jak zmienia się pomieszczenie, gdy małe okno zamieniamy na duże przeszklenie. Różnica jest ogromna. W małym domu ten efekt jest jeszcze bardziej spektakularny niż w dużym – i dużo bardziej potrzebny.
Taras, który naprawdę działa
Dzięki przeszkleniom ogród przestaje być tylko otoczeniem domu. Staje się jego częścią. Możesz to wzmocnić, łącząc je poprzez taras – i w ten sposób zyskujesz dodatkowe „pomieszczenie” bez dokładania metrów do budynku.
Ale uwaga: taras to nie jest tylko okno balkonowe i kawałek podłogi z desek, „taki, żeby był”. Zazwyczaj z przypadkowego tarasu, takiego, „żeby był”, korzysta się dużo mniej, niż z przyjemnego miejsca, które można stworzyć na tarasie. Jeżeli taras od trawnika wyróżnia się tylko posadzką, warto się zastanowić, czy w ogóle chcemy w niego inwestować swój czas i pieniądze, nie tylko na budowę, ale też później na sprzątanie i konserwację.
Żeby taras naprawdę działał, musi być przemyślany: jego umiejscowienie, kształt, bryła domu przy tarasie, a nawet układ pomieszczeń wewnątrz. Tak – układ funkcjonalny wewnątrz budynku ma wpływ na to, jak korzystasz z tarasu na zewnątrz. Jeśli chcesz, żebyś z niego chętnie korzystał/a – nie warto zostawiać tego przypadkowi.
To jest pierwsza część artykułu. Drugą znajdziesz tutaj: Mały dom – układ funkcjonalny i aranżacja, które robią różnicę